Wielki Risnjak

            Park Narodowy Risnjak  ( Nacionalni Park Risnjak) - znajduje się w górzystym regionie Chorwacji o nazwie Gorski Kotar, który jest częścią olbrzymich, długich na ponad 700 km  gór Dynarskich. Najwyższymi szczytami parku  narodowego jest  Wielki Risnjak (1528 m n.p.m.) i Snježnik (1506 m n.p.m.). Z ich wierzchołków rozciągają się widoki na na okoliczne pasma górskie. Od strony południowej  dostrzec można góry Velebit, natomiast na zachód panorama obejmuje zatokę Rijecką i otaczające ją wyspy. Niestety w dniu, w którym odwiedziłem Risnjak, nie panowała najlepsza widoczność. Aby dotrzeć na teren parku najwygodniej wyruszyć z osady Platak położonej na wysokości 1100 m. Znajduje się tu schronisko Mali Dom Sušak.

           W Risnjaku dominującym gatunkiem drzewiastym jest buk, który dorasta do górnej granicy lasu. Najwyższe wzniesienia opanowane są przez kosodrzewinę. W parku rośnie wiele rzadkich gatunków roślin zielnych. W pierwszych dniach maja na szczytach panowała wczesna wiosna, kwitły znane z Tatr goryczki wiosenne, goryczki krótkołodygowe, krokusy, wawrzynek wilczełyko,  Swoją obecność ujawniła też cieszynianka wiosenna, której zasięg występowania ma tylko dwa ośrodki. Jeden z nich występuje w Karpatach Zachodnich, a drugi obejmuje Słowenię i  przygraniczne rejony otaczających ją krajów: Włoch , Austrii i Chorwacji .

           Poznawanie flory Chorwacji jest ciekawe i skomplikowane ze względu na dużą liczbę obecnych tu gatunków. Często wiele z nich posiada wyodrębnione podgatunki. Tak jest w przypadku ciemiernika wielodzielnego - Helleborus multifidus - krški kukurijek (chorw.). Jego podgatunek Helleborus multifidus subsp. istriacus jest w niektórych publikacjach opisywany jako oddzielny gatunek. Ponadto Półwysep Bałkański jest bogaty w kilka innych gatunków ciemierników  (Helleborus torquatus, Helleborus odorus, Helleborus dumetorum), których wygląd wykazuje stosunkowo niewielkie różnice i których zasięgi występowania mogą się częściowo pokrywać. Więc należy w ich rozpoznawaniu wykazać dużą ostrożność.

           Podobny problem wystąpił z określeniem gatunku Iris illyrica Tomm - ilirska perunika (chorw.), który czasami jest w literaturze określany jedynie jako podgatunek - Iris pallida subsp. illyrica (Tomm. ex Vis.) K. Richt.. W tym przypadku na podstawie badań składu flawonoidów przyjęto Iris illyrica jako odrębny  gatunek i uznano go jako endemit Chorwacji (Rusak, Gordana; Mitić, Božena; Liber, Zlatko - Flavonoid differentiation of Croatian endemic species Iris illyrica Tomm. and I. pseudopallida Trinajstić (Iridaceae) - Periodicum biologorum (0031-5362) 107 (2005), 1; 45-49).

            W Risnjaku napotkałem też gatunki roślin, które znane są w Polsce jako rośliny ogrodowe, a tutaj występują licznie w stanie dzikim. Są to  Narcissus poeticus?- narcyz wonny, Lamium orvala - jasnota wielkokwiatowa -velika mrtva kopriva (chorw.). Arabis scopoliana - Skopolijeva gušarka (chorw.)

             Początkiem maja znacznie większa liczba kwitnących gatunków zielnych znajdowała się poza obszarem parku. Poniżej, na wysokości około 500  m n.p.m. okres wegetacji roślin rozpoczął się dużo wcześniej. Zwiedzanie tych terenów okazało się równie ciekawe jak terenu samego parku. Napotkałem tu: Aristolochia pallida - kokornak, blijeda - vučja stopa, jabuka vučja (chorw.), Asphodelus albus - asfodel biały - Čapljan (chorw.), Daphne alpina - wawrzynek alpejski - alpski likovac (chorw.), Lithospermum purpurocaeruleum - nawrot czerwonobłękitny - Modra biserka (chorw.), Muscari botryoides - szafirek drobnokwiatowy - mala presličica (chorw.).

 

www.natura-2000.eu